تعاریف چوب

تعریف چوب:
تعریف چوب بسته به اینکه این ماده را در چه قسمتی بخواهیم مورد استفاده قرار دهیم فرق می کند و به طور کلی می توان سه تعریف برای آن به کار برد.

1- تعریف گیاه شناسی:
چوب عبارت است از مجموعه ای از بافت های ثانویه لینین شده گیاهان آوندی که در بین مغز و لایه زاینده (کامبیوم) ساقه و ریشه و شاخه ها قرار می گیرد.

2- تعریف تجاری:
چوب عبارت است از قسمت های داخلی ساقه، ریشه و شاخه درختان و درختچه ها که قابل تبدیل برای استفاده در مصارف گوناگون می باشد و می توان با کار کردن بر روی آن به ارزش و مرغوبیت آن افزود.

3- تعریف صنعتی:
چوب عبارت است از ماده ای جامد و متخلخل فیبری شکل، که دارای ساختمان سازمان یافته ای است و از هر طرف نایکسان و ناهمگن می باشد.

مواد استخراجی تا 5% وزن خشک چوب شامل:
- مواد معدنی مانند کربنات کلسیم، اسیدهای آلی
- هیدروکربورهای چرب و معطر
- ترپن ها، صمغ ها و کائوچو
- کینون ها و مواد رنگی
- آلکالوئیدها(سم ها)
- هیدرات کربن مانند نشاسته و قندها و...

مواد استخراجی را از طریق تقطیر چوب و افزودن موادی بر آن از چوب جدا می کنند، که در اثر این عمل موادی مانند ذغال اکتیو، اسید استیک و صمغ واکس به دست می آید.

در مجموع عناصر عمده تشکیل دهنده چوب شامل:
- 50% کربن
- 43% اکسیژن
- 1.6% هیدروژن
- 0.2% خاکستر
- 0.04% ازت

استحکام در چوب به دو عامل بستگی دارد:
1- میزان فیبر موجود در واحد ساختمان ها از آن چوب
2- ضخامت جداره چوب ها می باشد

بنابراین اگر در چوبی میزان فیبر بیشتر باشد آن چوب سنگین و سخت تر است که بر این اساس می توان گفت سبک ترین چوب، چوبی است به نام باندا یا بالسا با جرم حجمی 19./. و سنگین ترین چوب چوبی هست با نام کلیستانتانوس با وزن مخصوص 1.2 که در آب غرق می شود.

بر این اساس می توان درختان را به سه قسمت تقسیم کرد:
1- درختان سبک؛ مانند: صنوبر، نم دار، بید، تبریزی، کرک.
2- درختان متوسط؛ مانند: راش، افرا، گردو.
3- درختان سنگین؛ مانند: بلوط، چندل، سخدار و انجیلی.

عوامل موثر در خاصیت ارتجاعی:
پارانشیمر ها مهم ترین عوامل در خاصیت ارتجاعی در چوب ها می باشند. بر این اساس چوب هایی که بافت پارانشیمری زیادی دارند خاصیت ارتجاعی قابل توجهی دارد؛ مثل:

چوب زبان گنجشک: استفاده در میله پارالل، بارفیکس، چوب اسکی، تخته پرش، تخته شیرجه.
چوب آزاد و افرا: تولید وسایل ورزشی.
چوب سرخدار: در تولید کمان.
چوب پیسه آ: تار.
چوب آپیس: برای ویولن.
چوب توت: برای تار و سه تار.
چوب گردو: برای سنتور مناسب است.

خصوصیات فیزیکی:
1- وزن مخصوص: نسبت وزن به حجم بستگی به رطوبت دارد چوب اما به طور کلی در چوب سنگینی با لختی رابطه مستقیم دارد یعنی هر جا که مایل باشید از چوب محکمی استفاده کنید مجبورید از چوب سخت بهره برداری کنید.

2- رنگ چوب: دوام چوب ها با تیرگی آنها رابطه مستقیم دارد همچنین درون چوب از بیرون آن تیره تر و لایه هایی تشکیل شده در چوب بهاره روشن تر از چوب تابستانه است رنگ چند چوب مهم عبارتند از:
تبریزی (سفید)، صنوبر (کرم)، شمشاد (زرد لیموئی)، اوکالیپتوس (قهوه ای مایل به قرمز)، گردو (خاکستری مایل به قهوه ای تیره)، آبنوس (سیاه).

3- مقاومت و هدایت الکتریکی و حرارتی چوب: باید بدانیم چوب ها از عایق های مناسب حرارتی و الکتریکی می باشند و در کاربرد بسیاری از آنها مربوط به خاصیت چوب می باشند؛ مانند: دسته سیخ کباب، کتری، ساختمان سازی از آنها استفاده می کنند. خاصیت دیگر آنها خاصیت آکو ستیک است، گچ هم بعد از چوب دارای این خاصیت است و همین پارچه و ساتن و پرده های مخملی و شانه تخم مرغ هم جاذب صوت هستند

کاربرد انواع چوب

کاربرد انواع چوب

ارسي :

چوبي سخت، معطر، محكم و قوي كه به آساني خم مي شود و زود مي پوسد. چوب ارسی براي مبل سازي كاربرد داشته، همچنین برای خراطي بسيار مناسب است.

افرا :

چوب افرا نیمه سنگین و نیمه سخت، خوشکار، سبک، شکننده و قابل تورق است.

از این چوب در ساخت اندام های مصنوعی، خراطی، ساخت مبلمان، ساختمان های چوبی، وسایل موسیقی و لوازم تزئینی استفاده می شود.

انجيلي :

چوب انجیلی بسيار سخت و با وزن مخصوص بالاست، شكننده بوده و براي ستون معادن، تونل ها و اشياء مقاوم به سايش نظیر: قرقره، دوك نخ ريسي، پاشنه كفش بكار مي رود.

آزاد :

چوب آزاد بدليل وجود خاصيت ارتجاعي و ارتعاشي، در مواردي از جمله ساخت وسايل ورزشي قابل ارتجاع نظیر: تخته پارالل، بارفيكس، پاروي قايقراني و همچنين ساخت وسايل موسيقي (سنتور) كاربرد دارد.

آبنوس :

آبنوس درخت سیاه رنگی است با چگالی نسبتاً بالا و بسیار خوش بو. تنه داخلی چوب به رنگ های مختلف زرد، سفید تا قهوه ای و سیاه دیده می شود. این درخت شبیه به عناب است و میوه آن مانند انگور زرد است و برگ آن مانند برگ صنوبر و عریض‌تر از آن است. نوع هندی آن با خطوط سفید و نوع حبشی آن سیاه است. این چوب در مجاورت هوا تیره می‌شود. چوب آبنوس از گرانترین چوب‌ های دنیا است.

چوب این درخت را برای تزئین تاج و تخت پادشاهان و شفای بیماران بكار برده اند. چوب آبنوس به دلیل سختی و استحكام بالا در ساخت وسایلی نظیر انواع مبلمان، میز و صندلی، پیانو مورد استفاده قرار می گیرد.

بلوط :

چوبی به رنگ قهوه ای روشن تا تیره، درشت بافت و بادوام است. این چوب نسبتاً نیمه سخت و نیمه سنگین تا سنگین است و در برابر سایش مقاومت زیادی دارد.

چوب بلوط، بهترین چوب برای پاركت، تهیه روكش، تراورس راه آهن و مدل سازی است.

تبریزی :

این چوب به رنگ سفید تا كرم روشن است و اغلب لكه های سیاه رنگ و یا قهوه ای دارد. چوبی است نسبتاً نرم و سبك كه دوام زیادی ندارد و كار با آن آسان است.

از چوب تبریزی برای كاغذسازی، كبریت سازی، جعبه سازی و ساخت ادوات كشاورزی استفاده می شود.

توت سفید :

رنگ چوب از بیرون سفید و از درون زرد طلایى است. این درخت در اصل در چین و آسیاى شرقى بوده است، اما در ایران، در مناطق مرطوب جنگلى شمال و بسیارى از مناطق معتدلهٔ دنیا کاشته مى شود.

از چوب توت سفید در ساخت روكش، ابزار چوبي منزل، خاتم كاري و ساخت سازهاي موسيقي كاربرد دارد.

توسكا :

رنگ این چوب در هنگام قطع درخت، صورتی روشن بوده که پس از خشک شدن کم کم به رنگ نارنجی در می آید. چوب توسکا نسبتا نرم و خشک و در مقابل ضربه و فشار مقاوم است.

چوب توسکا در قایق سازی، جعبه سازی و منبت کاری مورد استفاده قرار می گیرد.

چنار :

چوبی است نیمه سخت و سنگین، بادوام، راست تار و با قابليت ميخ خور خوب. رنگ چوب چنار سفید روشن تا قرمز مایل به قهوه ای است كه لكه های قهوه ای صدفی دارد.

از چوب چنار برای ساخت درب های اماكن متبركه، دسته ابزار، صندلی، غربال و صندوق استفاده می شود.

راش :

این چوب به رنگ صورتی مایل به قهوه ای، دارای دوک های ظریف و لکه های قهوه ای رنگ پر مگس می باشد.

از چوب راش بیشتر برای کارهای درشت، مثل تاج مبل استفاده می شود.

زبان گنجشک (ون) :

رنگ این چوب عموماً زرد ملایم است. چوب زبان گنجشک دارای مقاومت و سختی مناسب، نسبتا ارزان و دارای قابلیت فرم پذیری مناسب.

از چوب زبان گنجشک برای ساخت قطعات چوبی مانند قاب و فریم تابلوها، عصا، راكت تنیس استفاده می شود.

ساج (تیک) :

چوبی است به رنگ قهوه ای_طلایی تا قهوه ای پررنگ با خط های سیاه كه بسیار سنگین و بادوام است.

از چوب ساج در صنعت كشتی سازی، صنایع ظریف به خصوص خاتم كاری، ساخت ابزار آزمایشگاهی، روكش گیری، قسمت های بیرونی و داخلی ساختمان موارد مصرف فراوانی دارد.

سرخدار :

چوبي سخت و سنگين، مقاوم در برابر حشرات.

چوب سرخدار در منبت كاري، قايق سازي و ساخت مصنوعات تزئيني كاربرد دارد.

سرو :

رنگ این چوب قرمز مايل به قهوه اي است. این چوب بسيار نرم و سبك بوده و به آساني قابل كار كردن و رنگ آميزي مي باشد.

از چوب درخت سرو بيشتر براي پوشش داخلي ديواره ها در كابين و ساختمان استفاده مي شود.

شمشاد :

چوب شمشاد به دلیل تراكم بالای آوندها و لیف های آن، دارای چگالی بالا می باشد.

از این چوب در كارهایی مانند خاتم كاری و منبت كاری و نیز ساخت ادوات مهندسي و لوازم خانگي استفاده می شود.

كاج :

چوبي نرم، راست تار، سبك و كم دوام است که زود مي پوسد، و از آن براي ساخت جعبه، مبلمان و همچنين كاغذسازي استفاده مي شود.

از چوب درخت کاج برای جعبه سازی، ساخت مبل و همچنین کاغذسازی استفاده می شود.

گردو :

چوبی ریز بافت به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای تا قهوه ای تیره و دارای نقوش زیبا و نسبتا بادوام است. این چوب نیمه سنگین و نیمه سخت بوده و در مقابل فشار، خمش و کشش مقاوم است. از خواص دیگر چوب گردو می توان به تنوع رنگ، مقاومت خوب چوب، بافت ریز و مقاوم، برخورداری از نقوش زیبا و هم کشیدگی متوسط اشاره کرد. ضمن آنکه گردو خوش رنگ است و به خوبی رنگ و لاک را می پذیرد.

از این چوب بیشتر در کارهای هنری و تزئینی، تهیه روکش، خراطی، ساخت مبل، ساخت آلات موسیقی، قنداق تفنگ، مجسمه سازی، منبت کاری، خاتم سازی و معرق استفاده می شود.

گلابی (امرود) :

رنگ این چوب قرمز روشن (صورتی) با زمینه قهوه اى و بدون نقش و گاهى منقوش است. این درخت از آستارا تا گرگان می روید و در کردستان و لرستان نیز گونه هاى مختلف آن وجود دارد.

از چوب گلابی در ساخت ابزارهاي چوبي دقيق مانند "خط كش"، قاب سازي و ادوات چوبي و همچنين در ساخت مهر بكار مي رود.

لاله درختی :

چوبی با بافت های نزدیك و متراكم، به رنگ زرد که به دلیل كیفیت عالی در ساخت انواع مبلمان قیمتی، ظروف چوبی، جعبه ها، اسباب بازی بكار می رود.

ماهون :

چوبي نيمه سخت و نيمه مستحكم با سنگيني متوسط كه از آن براي ساخت مبلمان گران قيمت استفاده مي شود. چوب ماهون از جمله زيباترين چوب هاي جهان است.

ملچ :

چوبی به رنگ قهوای مایل به قرمز است و گاهی اوقات رگه های سبز رنگی در آن دیده می شود. چوبی درشت بافت، نیمه سخت و نیمه سنگین، نسبتا بادوام و در برابر ضربه و خمش مقاوم است.

چوب ملچ در درجه اول مناسب برای صنایع روکش سازی می باشد، این چوب بیشتر در قایق سازی، ساخت وسایل ورزشی، در و پنجره و تخته سه لائی استفاده می شود.

ممرز :

چوبی ریز بافت به رنگ سفید تا سفید مایل به كرم می باشد. این چوب سخت و نیمه سنگین است و در مقابل ضربه و سایش مقاومت دارد.

چوب ممرز در كاغذسازی، چوب سازی، واگن سازی، ساخت تخته فیبر، دسته ابزار و چوب های تونلی از آن استفاده می شود.

نارون :

چوبي محكم، سنگين، سخت و انعطاف‌ ناپذير است. چوب نارون بيرون آن ارزشى ندارد ولى چوب درون آن با ارزش است.

از چوب نارون مى‌توان در ساختن کرجي، بشکه، زين، چرخ گاري، بعضى قطعات ماشين‌ها، پارکت‌سازى استفاده نمود.

نراد :
چوبي به رنگ سفيد تا سفيد مايل به كرم، تا قهوه اي مايل به صورتي است. چوبي سبك، نرم، كم دوام، راست تار و داراي نقوش زيبايي است.

از چوب نراد در كارهاي ساختماني، قفسه سازي، بسته بندي استفاد مي شود.

چوب روسی

چوب روسی یکی از انواع چوب است که از کشور روسیه از قسمت شمال ایران وارد کشور می شود. چوب روسی کاربردهای بسیار زیادی دارد از جمله ساخت پارکت و سقف و کابینت و … . اگر می خواهید در مورد چوب روسی بیشتر بدانید این مقاله آسمونی را مطالعه کنید چرا که اطلاعات کاملی در مورد چوب روسی و کاربردها و ویژگی های آن برای شما عزیزان تهیه کرده ایم که در ادامه می خوانید.

واژه چوب روسی در بازار چوب ایران به هر نوع چوب سفید رنگ وارداتی از روسیه تلقی میشود و کاربرد آن هم چندان تفاوتی نمی کند در حالیکه این چوب سفید خود شامل گونه های کاملا متفاوت چون نراد، نوئل و انواع کاجها می شوند. همچنانکه گفته شد یکی از گونه های چوبی که به چوب روسی معروف است Abies یا نراد است که نام رایج آن در دنیا Fir و Sapen است.

این چوب فاقد درون چوب مشخص و به رنگ سفید مایل به قرمز، فاقد مجاری صمغی، راست تار، سبک، واکشیدگی و همکشیدگی کم، قابلیت ترک خوردن کم هنگام خشک شدن، بسیار خوش کار، سنباده خوری خوب، میخ خوری و پیچ خوری عالی هستند

این چوب به علت سبکی و ضریب الاستیته بالا از بهترین چوبها برای اسکلت ساختمان هاست. الیاف بلند و خمیر سفید آن در کاغذسازی مصرف فراوان دارد. در ایران این چوب غالبا در صنایع مبلمان استفاده می شود.

این چوب به علت خاصیت ارتجاعی و استحکام آن چوب مورد علاقه نجاران میباشد.در ضمن این چوب هم بعلت بافت نرم آن جهت استفاده در قسنت های رنگی کار توصیه نمیگردد.

چوب روسی از کشور روسیه که در شمال کشور ایران قرار دارد تهیه می گردد. چوب روسی از درخت کاج بوده که در جنگلهای روسیه بریده می شود و بعد به کارخانه برده شده و به ابعاد مختلفی برش داده می شود و به صورت پالت بسته بندی می گردد و به کشورهای مختلف صادر می شود. موقع قطع درختان در روسیه از اردیبهشت ماه شروع می شود و تا شهریور ادامه دارد و این بدان علت است که درمابقی سال جنگلهای روسیه یخبندان است و افراد قادر به کار کردن در جنگلها نیستند.

انواع چوب و تخته روسی :

در قدیم فقط چوب های کاج از مرز روسیه وارد ایران می شدند . و اصطلاحا وقتی صحبت از چوب روسی می شود ، نجاران اول به چوب کاج فکر میکنند .

چوب روسی شامل : انواع تخته ، گره ، الوار از گونه های مختلف چوبهای کاج ، راش ، بلوط و غیره می شود .

چوب راش روسی :
چوب راش روسیه بدلیل پرورش و تجهیزات استاندارد خشکن باعث شده تا از مرغوبیت نسبتا خوبی برخوردار باشد.

کاربرد های چوب روسی
امروزه از چوب برای ازاره سازی، کف سازی‌های پارکت، قاب سازی‌های سقف و دکورسازیها و کابینت‌های چوبی و بخصوص درهای چوبی با روکش‌های زیبا بهره کافی گرفته می‌شود. همچنین از وجود چوب برای ساختن دیوارهای جدا کننده و در مجموع انواع قالب بندی‌های کفراژ جهت کارهای بتونی و انواع داربستهای باربر و مقاوم استفاده می‌شود و به طور کلی پس از سنگ، آجر، گچ و آهک، چوب نیز یکی از مصالح بسیار موثر در امر ساختمان سازی می‌باشد.

چوب روسی شامل : انواع تخته ، گره ، الوار از گونه های مختلف چوبهای کاج ، راش ، بلوط و غیره می شود .

لمبه ، قرنیز ، دیوارپوش و فرآورده های چوب روسی وچوب نراد است.

استفاده از چوب طبیعی ( غیر مصنوعی ) علاوه بر خواص گوناگون هر چوب بر روی جسم و روان انسان ؛ در محیط بعنوان یک عنصر منحصر بفرد برای ایجاد طراوت و شادابی بکار میرود .

چوب کاج با رنگ و فرم آرامی که در دکوراسیون داخلی منزل ( دیوار کوب و سقف کاذب ) ، دکوراسیون خارجی و نماس ساختمان ( آلاچیق ، پرگولا ، حفاظ و..( ایجاد میکند یک گزینه آرگونومیک برای ساختمان است . بخصوص محققان و روانشناسان چوب کاج خود رنگ را برای اتاق کودکان و نوجوانان یک عامل آرامش بخش و تاثیر گذارمیدانند.

چوب روسی به دلیل رنگ روشن و یکنواخت خود و قابلیت شکل پذیری بالا در میان چوب های مورد استفاده در نما و محوطه سازی بیشتر مورد نظر قرار گرفته است.

انواع لمبه ، قرنیز ، دیوارپوش و ملزومات را از مناسب ترین چ ها برای فضا سازی داخلی و خارجی ساختمان و ساخت سونا

انواع لمبه در اندازه و برش های مختلف ، قرنیز ، دیوار کوب ، چوب چهارتراش ، فیتیله ، نبشی ، دیوارپوش های چوبی طرح شیار ، طرح کنج ( سه گوش ( چوب کلبه سازی ، تخته بنایی

لمبه چوب روسی , قرنیز چوب ,دیوارکوب ,نیمکتی ,فضاسازی داخلی ,نمای خارجی ,کامپوزیت ,سونا , …

سختي چوب

همانطور كه ميدانيد سختيه چوب به چند نوع عامل ربط داره آب دما ارتفاع سختيه خاك و مقدار مواد معدنى مقدار بارندگى
كه همه ى اين موارد در مناطق مختلف با هم فرق دارن و حتى در طول سال هم متغير هستند معمولا درختان خط استوا به خاطر باران فراوان و گرما از آب خالص ترى تغذيه ميكنند و چوب نرمترى دارند آب باران خاك را سست و بافت آهكيه خاك را كم ميكند و آهك شسته شده خاك توسط باران وارد آبهاى زيرزمينى شده و در غارها تبديل به آبسنگ ميشود وبه دليل فراوان بودن آب ريشه درختان افشان بوده و به عمق زمين نفوض نميكند در نتيجه چوب درخت نرمتر است همانطور كه جناب عباسى گفتند كلسيم منيزيم و كربنات هيدروژنى موجود در آب باعث سختيه آن ميشود در مناطق گرمسيرى و كم باران درختان از آب زيرزمينى تغذيه ميكنند و مواد سخت آب رو به داخل آوندهاى خود ميكشند كه باعث سخت تر شدن چوب ميشود در طول سال مقدار سختيه آب متغير هست كه اگر به دواير ساليانه درخت دقت كنيد داخل آن به رنك روشنتر و بيرون آن به رنگ تيره تر هست كه نشاندهنده يك سال بارندگى سرما و گرما هست كه رنگ روشن از بهار شروع ميشه و رنگ تيره به زمستان ختم ميشه
در مناطق كوهستانى به خاطر مواد معدنيه زياد كه در كوهستان وجود دارد و بارندگي بيشتر به صورت برف هست و زمين بيشتر سنگلاخ هست تا خاك رنگ چوب تيره تر و سخت تر ميشود
اين كلسيم و منيزيم موجود در آب گاهى به شكل توده بسيار كوچك در آوند گياه جمع ميشود كه اين توده ها به صورت جوشهايى در چوب ديده ميشود كه نجارهاى ما به آن آهنك ميگويند كه شبيح همان سنگ كليه در انسانها هست (رسوب كلسيوم ) كه وقتى با تيغ نجارى برخورد ميكند ايجاد جرقه ميكند از اين مواد بسيار زياد در چوب موجود هست كه به دليل اينكه درخت مواد معدنى را دفع نميكند تا پايان عمر در خود نگه ميدارد و اين مواد مثل برخورد سنگ با شيشه و بدنه اتومبيل كه در جاده ها ميبينيم تيغ مارو كند و لبپر ميكنند سختيه تنگستن از اين مواد بيشتر هست ولى به خاطر ترد بودن آن و سرعت برخورد بر سختيه تنگستن چيره ميشوند.